Bonaire in 3D

3D-reliëf + geologische kaart
Vulkanische opbouw100–85 miljoen jaar geleden
Driedimensionale geologische doorsnede. De beschrijving van elke fase staat hieronder. Lava en vulkanisch puin
Gesteenten uit figuur 1 · hoogtes × 12

Geologie: Bowling, Laya & Everett (2018), figuur 1. Grenzen bij benadering.

EOxCloudless https://cloudless.eox.at by EOX IT Services GmbH (Contains modified Copernicus Sentinel data 2024) · CC BY-NC-SA 4.0.

Ondertiteling

Nederlandse uitleg met ondertiteling.

100 miljoen jaar → nu
Gesteenten · kleuren uit het onderzoek
WashikembaVulkanische basisca. 100–85 miljoen jaar
RinconOudere kalksteenca. 84–66 miljoen jaar
Soebi BlancoGrind en zandca. 48–34 miljoen jaar
Seroe DomiKalksteen; deels dolomietca. 23–2,6 miljoen jaar
Jonge rifkalksteenPleistoceen–Holoceenjonger dan 2,6 miljoen jaar
EvaporietenZoutafzettingen; Holoceenjonger dan 12.000 jaar

Globale ouderdommen: de lagen ontstonden plaatselijk en niet voortdurend gedurende het hele tijdvak.

Rincon staat in de stratigrafie, maar heeft in figuur 1 geen afzonderlijk kaartvlak. Ongekleurde gebieden zijn niet toegewezen in die bronkaart.

Kaartvlakken naar figuur 1 van Bowling et al. (2018), bij benadering op het reliëf geplaatst. Hoogte × 12. De oude eilandvormen en laagdiktes blijven schematisch.

Geologische toelichting en bronnen

De doorsnede toont processen op een denkbeeldige plek op Bonaire. De lagen komen in werkelijkheid plaatselijk voor, kunnen ontbreken en liggen niet overal als een stapel boven elkaar. Het tijdstip waarop de eerste top boven zee kwam is niet precies bekend. Zowel opheffing van het land als wisselend zeeniveau veranderen de kustlijn.

Waarom stijgt het land? In de brede grenszone tussen de Caribische en Zuid-Amerikaanse platen worden gesteenteblokken samengedrukt en langs breuken omhooggeduwd. De vroege opheffing van 85–80 miljoen jaar geleden hoort bij een oudere botsing van gesteenteblokken. De animatie vereenvoudigt deze lange geschiedenis.

Het eindbeeld toont het Copernicus GLO-30-reliëf met de geologische kaartvlakken en kleuren uit figuur 1 van Bowling, Laya & Everett (2018). De gepubliceerde overzichtskaart is bij benadering uitgelijnd op kustpunten; de grenzen zijn geen exacte lokale contactlijnen. Hoogtes zijn twaalf keer versterkt om het reliëf te laten zien. De knop Satelliet toont dezelfde 3D-kaart zonder geologische inkleuring. Deze gegevens meten het aardoppervlak inclusief begroeiing en gebouwen en zijn voor de weergave vereenvoudigd. Rincon, Playa/Kralendijk en Amboina staan op hun huidige locatie.

Satellietbeeld: EOX Sentinel-2 cloudless 2024, jaarlijkse mozaïek; geen livebeeld. Het beeld bevat de oceaanbewerking van EOX. Uitsnede, verkleining en projectie zijn aangepast voor deze animatie; de satellietlaag en de aangepaste weergave vallen onder CC BY-NC-SA 4.0.

Hoogtes: Copernicus GLO-30, uitgave 2021, oorspronkelijk circa 30 meter rasterafstand. Voor de weergave opnieuw bemonsterd, afgerond op meters en onder nul op nul gezet. Metingen stammen hoofdzakelijk uit 2011–2015. Hoogteversterking in 3D: 12×; dit is geen exacte terreinmeting. Bronvermelding: produced using Copernicus WorldDEM-30 © DLR e.V. 2010-2014 and © Airbus Defence and Space GmbH 2014-2018 provided under COPERNICUS by the European Union and ESA; all rights reserved.

Plaatslabels: © OpenStreetMap contributors — Rincon, Playa/Kralendijk, Amboina; Klein Bonaire uit de OSM-kustgeometrie.

Dolomiet is een omzetting van kalkrijk gesteente door magnesiumhoudend water. De bewegende pijltjes en stippeling tonen dit proces binnen Seroe Domi; ze stellen geen extra afzettingslaag voor.

Rincon hoort bij het late Krijt; Soebi Blanco bij het Eoceen. De fasegrenzen zijn afgerond. De jongste fase toont daling tijdens ijstijden én zeespiegelstijging daarna.

De Nederlandse uitleg is als audiobestand ingebouwd. Beeld, stem en ondertiteling lopen samen; je kunt pauzeren, doorspoelen en het tempo wijzigen. Test stem speelt de eerste zes seconden. De stem is met spraaksynthese gemaakt. Nederlandse synthetische stem: Piper / Ronnie (nl_NL-ronnie-medium); opnamedataset CC0.

Bowling, Laya & Everett (2018) · GPR op Bonaire
Van der Lelij et al. (2010) · tektonische geschiedenis
Laya et al. (2018) · kalkplatforms
Laya et al. (2021) · dolomietvorming
Zapata et al. (2014) · Soebi Blanco